Meksiko Şehri'nde Zona Maco Fuarı’na Yoğun İlgi

Meksiko Şehri’ndeki Centro Banamex kongre merkezi, 8 Şubat’a kadar Zona Maco fuarına ev sahipliği yaptı. Amerika kıtasındaki jeopolitik dalgalanmalar sohbetlerde ve bazı stantların duvarlarında hissedilse de, çarşamba günkü ön izleme ile perşembe günkü açılışta atmosfer iyimserdi. Art Basel Qatar fuarının eş zamanlı eklenmesiyle sanat piyasası takvimi yoğunlaşmıştı. Buna rağmen, Amerika ve Avrupa’dan koleksiyoner, küratör ve müze gruplarının katılımı etkilenmedi.

Sean Kelly, “İlk satışlarımızdan birini Münih’ten gelen bir müze grubundaki daha önce tanımadığımız bir çifte yaptık,” diyor. New York merkezli kendi galerisi, Marina Abramović, Kehinde Wiley, Janaina Tschäpe ve Ana González’in eserlerini 20.000 ile 300.000 dolar arasında fiyatlandırıyor. Kelly, fuarın “hem havadan, hem de Beyaz Saray gündeminden kaçan Amerikalılarla dolu” olduğunu belirtiyor.

Kelly, fuarın en önemli özelliklerinden birinin, kalabalığın yarattığı yoğunluğa rağmen ziyaretçilerle uzun ve derinlikli sohbetler kurmaya olanak tanıması olduğunu vurguluyor, "[Çarşamba günü] New York’tan gelen tanınmış bir küratörle bir buçuk saat boyunca standların yanında konuşabildik. Başka bir fuarda bu mümkün olmazdı.”

Proyectos Monclova galerisinin direktörü Teófilo Cohen de aynı görüşte. “Bu fuar diğerlerinden farklı. Her yıl aynı şeyleri sergileyen uluslararası galerilerden çok daha fazlası var,” diyor. “İnsanlar buraya, yeni bir şey keşfetmek için geliyor.”

Proyectos Monclova standında, Havanalı Brenda Cabrera’nın distopik ve bilim kurgu temalı resimleri, Meksiko doğumlu Circe Irasema’nın tahta üzerine guaj ve kurşun kalemle yaptığı detaylı çalışmalar ile Guadalajaralı Víctor Hugo Pérez’in seramik heykellerinden oluşan bir duvar sergileniyor. Cohen, “Víctor, kaybolmakta olan Guadalajara’nın geleneksel seramik tekniklerini kullanıyor,” diyor. Heykeller, pre-Hispanik vazolar ve köpek-kedi figürlerinin çağdaş yorumları olup, fiyatları 3.000–6.000 dolar arasında değişiyor.

Bu yıl Zona Maco’da seramikler ve genel olarak malzeme tekniklerini ön plana çıkaran eserler öne çıkıyor. Kelly, “Zona Maco’da malzemeye verilen tepki çok güçlü ve oldukça farklı,” diyor.

Bu eğilimi yakalayan katılımcılardan biri de New Mexico eyaleti, Santa Fe merkezli Kouri + Corrao galerisi. Galeri, tekstil alanında Karen Hampton ve Kendall Ross, seramikte Raven Halfmoon ve Joon Hee Kim’in eserlerini sergiliyor. Standdaki fiyatlar, Ross’un politik sloganlı el örgüsü iç çamaşırından 500 dolara, Hampton’ın kendi yetiştirdiği bitkilerle boyadığı büyük karma teknikli işlerine 40.000 dolara kadar değişiyor.

Kouri + Corrao’nun yönetici ortağı Justin Kouri, “Çalıştığımız sanatçıların çoğu kimlik üzerine eser üretiyor ve kullandıkları malzemenin sınırlarını zorluyor,” diyor. Kouri, galerinin Çarşamba günü VIP ön gösteriminde birkaç satış yaptığını ve genel olarak fuardaki enerjinin “güçlü” olduğunu da ekliyor.

Malzeme kullanımı, New York merkezli Palo Gallery standında da öne çıkıyor. Galeri, Meksiko doğumlu ve New York’ta yaşayan Raul De Lara’nın detaylı ahşap heykellerini, Brezilyalı sanatçı Manoela Medeiros’in briket, alçı ve seramikten oluşan mimari yapılarıyla bir araya getiriyor.

Palo Gallery’nin kurucusu Paul Henkel, “Her iki sanatçı da miraslarını konu alan eserler üretiyor. Raul için bu, göçmen olarak yaşadığı deneyim ve gençliğinin Meksiko’suna duyduğu özlemle ilgili. Manoela için ise Brezilya’nın Modernist mimarisi ve tasarımı ile yapılı çevremizi nasıl yaşayıp uyarladığımızı keşfetmekle ilgili,” diyor. Standdaki eserlerin fiyatları 6.000 ile 25.000 dolar arasında değişiyor.

Henkel, fuarın ilk saatlerinde New York’taki MoMA PS1, Londra’daki Tate, San Francisco’daki SFMoMA ve Münih’teki Museum Brandhorst gibi kurumların küratörleri ve müze grubu üyeleriyle görüştüğünü söylüyor. Fuar organizatörlerinin derlediği ziyaretçi müze grubu listesi 75’in üzerinde kurum içeriyor. Özellikle ABD ve Kanada’dan güçlü bir katılım gözleniyor.

Lima merkezli Livia Benavides Galerisi’nin yöneticisi Maria Godoy, “Kanada’dan çok sayıda koleksiyoner ve kurum gördük,” diyor. “Buradaki koleksiyonerler çok ciddi. Programımızı zaten bilen birçok kişiyle konuştum. Standımıza geldiklerinde sanatçılarımızın çoğunu önceden tanıyorlar.”

Galerinin standında yer alan altı sanatçıların çoğu Meksiko merkezli. Standda iki büyük kağıt işi sergilenen Perulu sanatçı Rita Ponce de León, Meksiko’da yaşıyor ve 6 Şubat’ta açılan Museo Tamayo’nun El gesto y lo invisible sergisinde yer alıyor. Lima doğumlu Fátima Rodrigo ise, standda yer alan yüksek boyutlu yeni bir payetli kumaş soyutlamasıyla haziran ayında Museo Tamayo’da kişisel sergi açacak.

Zona Maco’da yer alan en büyük uluslararası galerilerden Pace Galerisi, New York merkezli sanatçı Kylie Manning’in büyük ölçekli soyut resimlerinden oluşan solo standındaki eserlerin neredeyse tamamının VIP ön gösterimde satıldığını bildirdi. Pace’in yöneticisi Simone Shields, “İlk günün enerjisi inanılmazdı. Stand neredeyse tamamen tükendi ve ilk gün yapılan tüm satışlar yerel koleksiyonlara gitti,” diyor. “Sunumumuzun kavramsal ve fiziksel odak noktasında yer alan At the Edge of Things (2025) adlı üçlü tablo, Meksiko’daki önemli bir koleksiyon tarafından satın alındı.”

Bütün galeriler, Meksiko’nun küresel sanat sahnesindeki yükselen konumundan faydalanıyor. Şehrin en eski galerisi Galeria de Arte Mexicano (geçen yılki Zona Maco sırasında 90. yılını kutladı) fuara güçlü bir başlangıç yaptı. Galeri koordinatörü Patricia Torres, “Fuarın ilk yılından beri katılıyoruz ve bu açılış günü, 24 yılın en yoğun günüydü,” diyor. “Son altı-sekiz yılda, Meksiko Sanat Haftası’na gelen uluslararası ziyaretçi sayısı büyük ölçüde arttı.”

Galerinin standında kuşaklar arası bir sanatçı seçkisi yer alıyor: Diego Rivera ve David Alfaro Siqueiros gibi önde gelen Modernistler, Jan Hendrix ve María Sada gibi köklü çağdaş isimler ile Andrea Villalón ve Mariana Paniagua Cortés gibi yükselen sanatçılar bir arada sergileniyor.

Öte yandan, üç yıl önce açılan kendi adını taşıyan galeriyle ilk kez bir fuara katılan Ambar Quijano, Çarşamba günü VIP ön gösterimde standının maliyetlerini karşılayacak kadar satış yaptığını söylüyor. Standında Meksikalı Sebastián Hidalgo, Porto Rikolu Armig Santos ve Brezilyalı Paula Turmina’nın eserlerini sergiliyor. Standın kemerli girişi, şehrin Escandón mahallesindeki galerinin mimarisini yansıtacak şekilde tasarlanmış.

Quijano, “Üç sanatçı da olası gelecekleri araştırıyor; yeni gerçekliklerin mümkün olabileceği mekanları hayal ediyor,” diyor. Standdaki eserlerin fiyatları, Hidalgo’nun küçük mermer çalışmasından 1.500 dolardan, Santos’un büyük tuvaline 25.000 dolara kadar değişiyor. Santos’un eseri, sanat tarihi imgelerini Porto Riko’daki çağdaş yaşamın merceğinden yorumluyor.

New York merkezli Kates-Ferri Projects, üç sanatçının eserlerinden oluşan bir stand sunuyor. Standın merkezinde, Meksikalı Salvador Jiménez-Flores’in kaktüs görünümlü bir büstü (ya da büst görünümlü bir kaktüsü) yer alıyor. Eserin yanlarında Venezuelalı sanatçı Luis Figueroa’nın resimleri ve üstünde Pakistanlı sanatçı Noormah Jamal’ın seramikten yaptığı heykelsi yabani otlar bulunuyor. Her birinde çiçek yerine minik bir baş figürü yer alıyor. Galerinin kurucu ortaklarından Natalie Kates, küratöryel temayı “kontrolsüz doğa” olarak tanımlıyor.

Kates, “Zona Maco’ya üçüncü kez katılıyoruz ve önceki yıllara göre daha az ABD’li koleksiyoner görüyoruz,” diyor. “Ancak bir sürü çok kuşaklı Latin Amerikalı koleksiyonere satış yaptık. Büyükbabalarının koleksiyon yapmaya başladığı aileler. Şimdi çocuklar ve torunlar da koleksiyonun şekillenmesinde söz sahibi oluyor.”

Eserlerin fiyatları, Flores’in cam kaktüsünden 10.000 dolara, Jamal’ın seramik yabani otlarından 1.500 dolara kadar değişiyor. Kates, “Bu, yeni koleksiyonerler için ulaşılabilir bir başlangıç noktası, ama sanatçı için büyük bir fark yaratacak,” diyor.