“Batık gemi avcılığı bir tutku, hatta bir hastalık. Bir kez başladığınızda bırakamazsınız,” diyor batık gemi avcısı Paul Ehorn. 80 yaşındaki Ehorn, uzun süredir kayıp olan Lac La Belle’yi nihayet bulduğunu duyurdu. 217 fit uzunluğundaki bu lüks yolcu gemisi, 150 yıldan uzun bir süredir Michigan Gölü’nün derinliklerinde yatıyordu.
1872 yılının kasvetli bir Ekim gecesinde, Milwaukee’den Grand Haven, Michigan’a sadece iki saat sonra yola çıkan ahşap gemi, şiddetli bir fırtınada hasar gördü ve battı. Gemideki 53 kişiden sekizi, devrilen bir cankurtaran botu nedeniyle hayatını kaybederken, geri kalanlar kazadan sağ kurtuldu.
The Great Lakes’in tehlikelerle dolu bir geçmişi var. Kayda geçen 6.000’den fazla gemi enkazının çoğu 1840–1900 yılları arasına ait. Wisconsin Sualtı Arkeolojisi Derneği Başkanı Brendon Baillod, “Dar sularda yoğun gemi trafiği, özellikle sonbaharın sert rüzgar ve fırtınalarıyla birleştiğinde felaket kaçınılmaz oluyordu,” diyor.
Sadece Michigan Gölü’nde 1500 gemi batmış. Baillod ekliyor: “Enkazların en yaygın nedeni karaya sürüklenmekti ve parçaları genellikle yüzeye çıkardı. Lac La Belle gibi derin sularda batanlar ise çok daha nadirdi.”
Lüks ve ticaret
“Lac La Belle kalite ve talep bakımından üst düzey bir gemiydi,” diyor Baillod. “Ayrıca diğer buharlı gemilerden yüzde 30 daha hızlıydı.” Gemide salonlar ve süslü avizelerle donatılmış zarif bir ana kabul salonu bulunuyordu. Varlıklı yolculara hizmet vermesinin yanı sıra, aynı zamanda ticari bir hattın parçasıydı. Batarken gemide 19.000 kile arpa, 1.200 varil un, 50 varil domuz eti ve 25 varil viski bulunuyordu.
Loyola University Chicago’da tarih alanında emeritus profesör olan Theodore J. Karamanski , “Lac La Belle, Michigan boyunca 1858’de tamamlanan demiryoluyla bağlantılı olarak işletiliyordu. Bu hat Detroit’i Grand Haven’a bağlayarak Wisconsin’e ve Wisconsin’den insan ve yük taşınmasını kolaylaştırıyordu,” diyor.
Ancak 1872 yılı, Cleveland’da inşa edilen bu buharlı geminin battığı ilk sefer bile değildi. 1866’da, henüz iki yaşındaki Lac La Belle St. Clair Nehri’nin sığ sularında alabora olmuş, 1869’da onarılarak yeniden hizmete sokulmuştu. “Hasar görmüş gemilerin yenilenmesi yaygın bir uygulamaydı,” diyor Baillod, “ancak Lac La Belle uzun süre su altında kaldı,” bu nedenle ileride ortaya çıkabilecek sorunlara daha açık hâle gelmişti.
Ömür boyu süren bir tutku
Ehorn’un batık gemilere ilgisi 15 yaşında, tüplü dalışa başladığı zaman ortaya çıktı. Ehorn 1965’ten bu yana, aralarında 2005’te keşfettiği otomobil taşıyan Senator isimli geminin de bulunduğu 15 batığı ortaya çıkardı. Ehorn, Lac La Belle hakkında ipuçları bulmak için onlarca yıl boyunca araştırma yaptı. Geminin bulunması özellikle zordu, çünkü tam konumu bilinmiyordu ve derin sularda batmıştı. “Kütüphanelerde ve arşivlerde yüzlerce saat geçirdim,” diyor Ehorn.
Dönüm noktası, bir başka batık avcısı olan Ross Richardson’ın bulduğu önemli ipucunu Ehorn’la paylaşmasıyla yaşandı. Ekim 2022’de, yaklaşık iki saat süren aramanın ardından Ehorn’un yan taramalı sonar cihazı, buharlı geminin dimdik duran siluetini ortaya çıkardı. “Yılın bu kadar geç bir döneminde denize açılmak riskliydi, ama koşullar seyretmemize izin verdi,” diyor.
Ehorn iki yıl sonra, bölgeyi belgelemek üzere iki dalgıçla birlikte yeniden geri döndü. Keşfini hemen duyurmadığını söyleyen Ehorn, önce ekibiyle batığın üç boyutlu modelleme videosunu çekmek istediğini; ancak kötü hava koşullarının çalışmalarını sürekli ertelediğini belirtiyor. Yine de geminin birçok bölümünün şaşırtıcı derecede iyi durumda olduğunu vurguluyor: “Özellikle gövdesi.”